Phương trình hóa học là gì? Cách lập và cân bằng phương trình

Hóa họcPhương trình hóa học là gì? Cách lập và cân bằng phương...

Ngày đăng:

0
(0)

Phương trình hóa học là khái niệm đầu tiên bạn cần nắm vững nên muốn học tốt môn hóa bởi nó là bước quan trọng để giải một bài tập hóa học. Hãy cùng DINHNGHIA.COM.VN đi sâu vào tìm hiểu về phương trình hóa học là gì và những kiến thức liên quan đến phương trình hóa học nhé!

Phương trình hóa học là gì?

Phương trình hoá học là những phương trình biểu diễn phản ứng hóa học hay sự phản ứng giữa các chất hoặc hợp chất với nhau. Trong một phương trình hoá học sẽ bao gồm các chất tham gia, chất xúc tác và các chất được tạo thành khi phản ứng kết thúc.

Dựa vào phương trình hoá học có thể nhận biết được tỷ lệ về số nguyên tử và phân tử của các chất tham gia vào phản ứng hoá học.

Phương trình hóa học là gì
Phương trình hóa học là gì

Cách lập phương trình hóa học

Để lập được phương trình hóa học hoàn chỉnh, ta thực hiện các bước như sau:

  • Bước 1: Viết sơ đồ phản ứng với các chất tham gia, chất xúc tác, điều kiện phản ứng (điều kiện tiêu chuẩn hay điều kiện thường, nhiệt độ là bao nhiêu,…) và cuối cùng là các chất tạo thành dưới dạng công thức hoá học đúng của chúng.
  • Bước 2: Cân bằng phương trình hóa học bằng cách cân bằng tỷ lệ số nguyên tử hay phân tử các cặp chất tham gia và sản phẩm sao cho hoàn chỉnh nhất, đảm bảo đúng định luật bảo toàn.
  • Bước 3: Hoàn thành phương trình hóa học mô tả phản ứng.

Lưu ý:

  • Các chất tham gia sẽ luôn nằm ở vế trái của phương trình. Ngược lại, các chất tạo thành sẽ nằm ở phía còn lại. Mũi tên trong phương trình hoá học thường đi theo chiều từ trái sang phải (trừ trường hợp phản ứng thuận nghịch sẽ bao gồm hai mũi tên ngược hướng nhau).
  • Không thể thay đổi công thức hoá học của các chất mà chỉ được phép thêm hệ số nguyên dương hoặc biểu thức đại số có hằng số hay tham số là số nguyên dương vào phương trình.
  • Nếu hệ số cần thêm trong phương trình là 1 thì không cần viết thêm hệ số ở phía trước chất tham gia hoặc chất thành phẩm.

Ví dụ:

Lập phương trình hóa học cho phản ứng hóa học sau: photpho + oxi → điphotpho pentaoxit (P2O5)

  • Bước 1: Sơ đồ của phản ứng: P + O2 —> P2O5
  • Bước 2: Đặt hệ số thích hợp trước từng công thức. Ta thấy số nguyên tử P và O đều không bằng nhau, nhưng nguyên tố oxi có số nguyên tử nhiều hơn. Ta bắt đầu từ nguyên tố này. Trước hết làm chẵn số nguyên tử O ở bên phải, đặt hệ số 2 trước P2O5 ta được:

P + O2 → 2P2O5  

Bên trái cần có 4P và 10O hay 5O2, các hệ số 4 và 5 là thích hợp

  • Bước 3: Viết phương trình hóa học: 4P + 5O2 → 2P2O5
Cách lập phương trình hóa học
Cách lập phương trình hóa học

Cách cân bằng phương trình hóa học

Phương pháp nguyên tử – nguyên tố

Khi cân bằng phương trình này, ta viết các đơn chất dưới dạng nguyên tử riêng biệt, sau đó lập luận qua một số bước đơn giản.

Ví dụ: 

Cân bằng phản ứng: P + O2 -> P2O5

Ta viết: P + O → 2P2O5

Để tạo thành 1 phân tử P2O5  cần 2 nguyên tử P và 5 nguyên tử O.

Tức là: 2P + 5O -> P2O5

Tuy nhiên phân tử oxi bao gồm 2 nguyên tử, như vậy nếu lấy 5 phân tử oxi tức là số nguyên tử oxi sẽ tăng lên gấp đôi. Đồng thời số nguyên tử P và số phân tử P2O5 cũng sẽ tăng lên 2 lần, tức 4 nguyên tử P và 2 phân tử P2O5

Do đó phương trình hoàn chỉnh sẽ là 4P + 5O2 → 2P2O5

Phương pháp nguyên tử - nguyên tố
Phương pháp nguyên tử – nguyên tố

Phương pháp chẵn – lẻ

Đây là phương pháp thêm hệ số vào trước các chất có chỉ số lẻ với mục đích làm chẵn số nguyên tử của nguyên tố đó.

Ví dụ: 

Cân bằng phương trình hóa học: P + O2 -> P2O5

Trong phản ứng trên, nguyên tử Oxi ở vế trái là 2 và vế phải là 5, nếu muốn nguyên tử ở cả 2 vế bằng nhau ta thêm số 2 trước P2O5. Khi đó số nguyên tử của Oxi ở vế phải là chẵn, sau đó thêm 5 vào trước O2. Như vậy nguyên tử Oxi ở 2 vế bằng nhau.

Tương tự với nguyên tử Photpho, nếu muốn 2 vế bằng nhau ta chỉ cần đặt 4 trước P ở vế trái.

Như vậy phương trình hóa học sẽ là: 4P + 5O2 → 2P2O5

Phương pháp chẵn - lẻ
Phương pháp chẵn – lẻ

Ý nghĩa của phương trình hóa học

Phương trình hóa học cho ta biết tỉ lệ về số nguyên tử, số phân tử giữa các chất cũng như từng cặp chất trong phản ứng. Tỉ lệ này bằng đúng tỉ lệ hệ số mỗi chất trong phương trình.

Ví dụ: 

Trong phương trình phản ứng: 4P + 5O2 → 2P2O5

Tỉ lệ số nguyên tử P : số phân tử O2 : số phân tử P2O5 = 4 : 5 : 2

Ý nghĩa của phương trình hóa học
Ý nghĩa của phương trình hóa học

Xem thêm:

Bài viết vừa chia sẻ đến các bạn những thông tin cơ bản về phương trình hóa học, cách lập và cân bằng phương trình. Hy vọng bạn đã có những kiến thức bổ ích và hẹn gặp lại ở những bài viết sau nhé!

Bạn thấy bài viết này hữu ích chứ?

Hãy chọn vào ngôi sao để đánh giá bài viết

Đánh giá trung bình 0 / 5. Lượt đánh giá 0

Hãy là người đầu tiên đánh giá bài viết

Hãy để lại bình luận

Xem nhiều

Bài tin liên quan

Trôn Việt Nam là gì? Vì sao hot rần rần trên TikTok, Facebook?

Những ngày gần đây, giới trẻ bỗng rần rần...

IRR là gì? Công thức tính, ý nghĩa, mối liên hệ giữa IRR và NPV

IRR được biết là tỷ suất lợi nhuận nội...

Status là gì? Cách đăng Status lên Facebook, Zalo nhanh, đơn giản nhất

Mạng xã hội dần trở nên phổ biến với...

Cách làm mứt dừa non thơm bùi, mềm dẻo với công thức chuẩn nhất đón Tết

Mứt dừa là loại mứt không thể thiếu trên...